Jesteś tutaj

Historia

Powstanie Biblioteki UKSW

Historia Biblioteki UKSW jest ściśle związana z dziejami Uczelni. Powstała w 1954 roku wraz z Akademią Teologii Katolickiej. Sama Akademia została utworzona z wyodrębnionych Wydziałów Teologicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytetu Warszawskiego. 

 

Pierwsze księgozbiory

Podstawą księgozbioru Biblioteki ATK stały się zbiory bibliotek specjalistycznych i zakładowych Wydziałów Teologicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego  i Uniwersytetu Warszawskiego, które przekazano w 1954 roku. Oba te zbiory, krakowski i warszawski, na długie lata stały się filarem księgozbioru Biblioteki Głównej, ciesząc się uznaniem kolejnych pokoleń studentów i wykładowców. Na podstawie sprawozdania z lutego 1955 roku stwierdzono, że wraz z zakupionymi przez Bibliotekę pozycjami księgozbiór liczył 30.000 woluminów.

 

Początki działalności Biblioteki

Początki działalności Biblioteki były bardzo trudne. Skromne warunki lokalowe w poklasztornych obiektach na warszawskich Bielanach, od początku istnienia utrudniały funkcjonowanie Biblioteki. Zbiory rozlokowane były w różnych częściach gmachu, w różnych salach i na korytarzach. Utrudniało to  dostęp do książek i czasopism zarówno czytelnikom, jak i bibliotekarzom. Drugim istotnym problemem była niewielka ilość  pracowników. W 1954 roku Biblioteka zatrudniała ich zaledwie sześciu. Piętrzące się problemy nie przeszkodziły Bibliotece w realizacji jej zadań. W marcu 1955 roku oddano do dyspozycji środowiska akademickiego Czytelnię Główną, gdzie udostępniano zbiory podręczne.

W dniu 1 października 1955 roku pierwszy rektor ATK, ks. prof. dr hab. Jan Czuj, zatwierdził statut biblioteki,  a 1 grudnia 1955 roku – regulaminy: czytelni głównej, czytelni czasopism oraz wypożyczalni. Wzorem struktur bibliotek szkół wyższych utworzono działy: gromadzenia i opracowania druków zwartych oraz czasopism, magazyn oraz dział udostępniania, w tym czytelnię główną, czytelnię czasopism i wypożyczalnię.

 

Staraniem władz i pracowników gromadzono wydawaną ówcześnie literaturę naukową z położeniem nacisku na teologię, prawo kanoniczne, filozofie chrześcijańską i nauki historyczno-społeczne. Podjęto współpracę z wieloma bibliotekami, ośrodkami naukowymi, dokumentacji  i badawczymi zarówno w kraju jak i za granicą. Skutkowało to wzbogacaniem zbiorów. Systematycznie kupowano czasopisma zagraniczne. W znaczący sposób księgozbiór powiększały też liczne dary.

 

Historia Biblioteki to także jej pracownicy i kierownicy. Pierwszym kierownikiem była mgr Barbara Wilejszyc (1954-1956), następnie  ks. mgr Czesław Borawski (1956-1961), ks. dr Aleksander Grabowski (1962-1966).   Pierwszym dyrektorem Biblioteki ATK został ks. dr Mirosław Szegda (1966-1971). Kolejni dyrektorzy to ks. dr Czesław Baran OFM Conv (1971-1980) kustosz dyplomowany, mgr Andrzej Dziubecki (1980-1983), kustosz dyplomowany mgr Andrzej Dubec pełnił obowiązki dyrektora w latach 1983-1991. W latach 1991-2013 dyrektorem Biblioteki był kustosz dyplomowany mgr Piotr Latawiec. 

Obecnie dyrektorem Biblioteki Głównej UKSW jest dr hab., prof. UKSW Katarzyna Materska.

 

Rozwój Biblioteki

Biblioteka Główna harmonijnie rozwijała się wraz z powstawaniem nowych kierunków na Uczelni.

W 1982 roku jako pierwsza powstała biblioteka zakładowa przy Instytucie Studiów nad Rodziną. Następnie założono biblioteki dla kolejnych wydziałów: Wydziału Nauk Humanistycznych, Wydziału Nauk Historycznych i Społecznych, Wydziału Nauk Pedagogicznych oraz Wydziału Prawa i Administracji. Również Biblioteka Główna poszerzała swój księgozbiór dostosowując go do profilu nowo powstałych wydziałów i kierunków.

W całej swojej działalności nieustannie troszczono się o stan księgozbiorów poddając go konserwacji i koniecznym pracom introligatorskim. W tym celu nawiązano współpracę z innymi ośrodkami naukowymi i uczelniami jak np. z Akademią Sztuk Pięknych w Warszawie. Tam, w ramach prac dyplomowych i naukowych przeprowadzano konserwację najcenniejszych z posiadanych przez bibliotekę inkunabułów i starych druków.

 

Lata 90-te to początek  informatyzacji Biblioteki Głównej. Wprowadzono nowe technologie, które ułatwiły dostęp czytelnikom do jej zasobów.

W latach 1993-1996 Biblioteka została skomputeryzowana i rozpoczęła tworzenie komputerowego katalogu druków zwartych oraz starych druków w programie MAK. W 1995 roku stała się, wraz z Biblioteką Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie oraz z Biblioteką Metropolitarnego Seminarium Duchownego w Warszawie, współzałożycielem Federacji Bibliotek Kościelnych FIDES. Dwa lata później, z inicjatywy Biblioteki, rozpoczęła się komputeryzacja całej uczelni. W 1997 roku Biblioteka uzyskała dostęp do Internetu i utworzyła własną stronę www.

 

W 1999 r. Akademię Teologii Katolickiej przekształcono w Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Bibliotekę Główną przeniesiono do nowo oddanego budynku. Łącznie powierzchnia Biblioteki wyniosła 1 285 m2. W nowym gmachu swoje miejsce otrzymała czytelnia książek, wypożyczalnia, działy gromadzenia, udostępniania i magazyn. Później otwarto tam też czytelnię czasopism. 

 

Biblioteka Główna realizuje misję biblioteki akademickiej. Organizuje warsztat pracy naukowej i dydaktycznej dla całego środowiska akademickiego.  Stara się o odpowiedni dobór literatury i dba o jej  fachowe udostępnianie. Do dyspozycji czytelników pozostają elektroniczne katalogi książek, multimediów, map, czasopism, prac doktorskich, magisterskich i licencjackich. Biblioteka udostępnia międzynarodowe bazy zawierające pełne teksty artykułów, dysertacji prac doktorskich, tekstów źródłowych, bibliografii i abstraktów, bazę prawniczą Lex i wiele innych.  Prowadząc  katalogowanie retrospektywne, systematycznie wzbogaca katalogi o starsze zbiory.

 

Biblioteka Główna współpracuje z wieloma ośrodkami badawczymi i dokumentacji zarówno w kraju jak i za granicą. W najbliższym czasie Biblioteka stara się przeprowadzić m.in. digitalizację najcenniejszych posiadanych obiektów, o ile uda się otrzymać na ten cel odpowiednie środki (o których pozyskanie nieustannie stara się w różnych instytucjach krajowych i zagranicznych).

 

Obecnie w Bibliotece pracuje 29 osób wraz z Dyrektorem. Pracownicy dbając o wysoki poziom usług, stale podnoszą swoje kwalifikacje i służą fachową wiedzą.

 

Tekst oprac. na podstawie:

Ks. Cz. Baran, ks. W. Murawiec, Biblioteka Główna, w: XX lat Akademii Teologii Katolickiej. Księga Pamiątkowa 1954-1974, Warszawa 1976, s. 398-418.

Ks. J. Mandziuk, Dzieje Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie 1954-1999, Warszawa 1999.

P. Latawiec, Biblioteka Główna Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie,  Forum Bibliotek Medycznych 2012 R. 5 nr 2 (10), s. 137-149.